Bakterie i wirusy klasa 5 - Wirusy bakterie protisty i grzyby

Bakterie i wirusy klasa 5 - Wirusy bakterie protisty i grzyby
Autor Jakub Wysocki
Jakub Wysocki29.12.2023 | 5 min.

Bakterie i wirusy klasa 5 to temat, który często pojawia się w programie nauczania biologii w szkole podstawowej.

Kluczowe wnioski:
  • Wirusy i bakterie to drobnoustroje, które mogą wywoływać choroby zakaźne u ludzi.
  • Bakterie to organizmy komórkowe, natomiast wirusy nie mają własnego metabolizmu.
  • Niektóre choroby bakteryjne to np. zapalenie gardła, biegunka i paciorkowce.
  • Niektóre choroby wirusowe to np. grypa, ospy wietrzne, HIV.
  • Aby uniknąć chorób zakaźnych, należy dbać o higienę i szczepienia ochronne.

Różnice między bakteriami a wirusami

Bakterie i wirusy klasa 5 to dwa rodzaje mikroorganizmów, które często mylimy ze sobą. Jednak między nimi istnieją zasadnicze różnice.

Bakterie są organizmami komórkowymi posiadającymi wszystkie struktury niezbędne do życia i namnażania. Mają błonę komórkową, cytoplazmę oraz materiał genetyczny w formie DNA. Mogą samodzielnie się odżywiać, ruszać i rozmnażać poprzez podział komórki.

Wirusy nie mają budowy komórkowej. Są znacznie mniejsze i prostsze niż bakterie. Ich materiał genetyczny (DNA lub RNA) jest otoczony jedynie osłonką białkową. Wirusy, w przeciwieństwie do bakterii, nie są zdolne do samodzielnego życia i rozmnażania się poza komórką gospodarza.

Rozmnażanie

Kluczową różnicą jest to, że bakterie mogą samodzielnie się namnażać przez podział komórki, a wirusy tylko w komórkach zaatakowanego organizmu, wykorzystując jego mechanizmy.

Budowa komórki bakteryjnej i wirusowej

Wirusy bakterie protisty i grzyby klasa 5 poznają budowę tych drobnoustrojów. Bakterie mają typową komórkę prokariotyczną złożoną z błony komórkowej i cytoplazmy zawierającej materiał genetyczny. Wirusy nie mają własnej budowy komórkowej, ich materiał genetyczny jest otoczony osłonką białkową.

Elementy komórki bakteryjnej

  • Błona komórkowa
  • Ściana komórkowa
  • Cytoplazma
  • Rybosomy
  • Plazmidy

Komórka bakteryjna ma więc wszystkie elementy pozwalające jej na samodzielne funkcjonowanie. Wirus nie jest w stanie sam istnieć poza komórką gospodarza.

Choroby wywoływane przez wirusy i bakterie

Zarówno bakterie, jak i wirusy, mogą wywoływać groźne choroby zakaźne. Bakterie częściej atakują konkretny narząd, a choroba ma typowy przebieg. Wirusowe zakażenie jest trudniejsze do zlokalizowania i może mieć różnorodne objawy.

Typowe choroby bakteryjne

Do najczęstszych chorób wywoływanych przez bakterie należą:

  • Angina paciorkowcowa
  • Zapalenie płuc
  • Biegunka
  • Salmonelloza

Typowe choroby wirusowe

Do pospolitych chorób wirusowych możemy zaliczyć:

  • Grypę (wirus grypy)
  • Przeziębienie (rhinovirusy)
  • Odrę (wirus odry)
  • HIV
Choroba bakteryjna Choroba wirusowa
Możliwość leczenia antybiotykami Brak leczenia antybiotykami
Zlokalizowana, układowa Mogąca obejmować cały organizm

Sposoby zakażenia wirusem lub bakterią

Zarówno wirusy, jak i bakterie, mogą wnikać do naszego organizmu różnymi drogami. Najczęściej dzieje się to przez kontakt z zakażoną powierzchnią, kropelkowo lub przez uszkodzoną skórę.

Sposobem zakażenia zarówno wirusami, jak i bakteriami jest:

  • wdychanie zakażonych kropelek powietrza
  • bezpośredni kontakt fizyczny z chorą osobą
  • kontakt z zakażonymi powierzchniami i przedmiotami
  • spożycie skażonego jedzenia lub wody

Niektóre wirusy i bakterie mogą wnikać także przez błony śluzowe układu pokarmowego, oddechowego lub płciowego.

Podstawową zasadą ochrony przed zakażeniami jest dbałość o higienę i unikanie kontaktu z chorymi.

Leczenie chorób wirusowych i bakteryjnych

Choroby bakteryjne możemy skutecznie leczyć antybiotykami. Są to leki zabijające bakterie lub hamujące ich wzrost i namnażanie. Antybiotyki dobiera się pod kątem wrażliwości konkretnych bakterii.

Zakażenia wirusowe nie poddają się antybiotykoterapii. W jej leczeniu stosujemy objawowo: łagodzenie gorączki, bólu, nawadnianie. W przypadku niektórych wirusów dostępne są leki antivirusowe.

Szczepionki

Istnieją szczepionki chroniące zarówno przed chorobami bakteryjnymi (np. tężec), jak i wirusowymi (np. różyczka, ospa wietrzna). Szczepienia pobudzają układ immunologiczny do reakcji i zapamiętywania antygenów drobnoustrojów.

Profilaktyka chorób zakaźnych w szkole

Aby zminimalizować ryzyko zakażeń u dzieci w szkole, zaleca się:

  • Szczepienia ochronne uczniów
  • Zachowanie higieny – częste mycie rąk, ochrona podczas kichania i kaszlu
  • Wietrzenie sal lekcyjnych przerwach między zajęciami
  • Zachowanie odpowiednich odstępów między ławkami
  • Dezynfekcja powierzchni w salach

W razie pojawienia się u dziecka objawów infekcji, należy je odosobnić od klasy i jak najszybciej zabrać do domu.

Podsumowanie

Artykuł omawia kluczowe zagadnienia związane z bakteriami i wirusami, które poznają uczniowie w trakcie nauki biologii w klasie 5. Przedstawia podstawowe różnice między tymi drobnoustrojami - bakterie są organizmami komórkowymi, wirusy nie mają budowy komórkowej. Omawia także typowe choroby wywoływane przez te mikroorganizmy oraz sposoby zakażenia się nimi.

Kolejno artykuł koncentruje się na budowie komórki bakteryjnej i wirusa. Bakterie mają typową komórkę prokariotyczną, wirusy składają się jedynie z materiału genetycznego otoczonego osłonką. Przybliża również, w jaki sposób dochodzi do zakażeń bakteriami i wirusami - poprzez kontakt, drogą kropelkową lub przez uszkodzoną skórę.

Ponadto wyjaśnia, w jaki sposób leczy się choroby bakteryjne i wirusowe. Bakterie poddają się działaniu antybiotyków, zakażenia wirusowe wymagają leczenia objawowego i wspomagającego. Istotną rolę odgrywają także szczepionki, zarówno przeciwko bakteriom, jak i wirusom.

Na koniec przybliża, jakie zasady higieny i profilaktyki warto stosować w szkole, by nie dopuścić do rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych wśród dzieci. To bardzo istotny element walki z infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi w placówkach edukacyjnych.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Sprawdzian Alkany Alkeny Alkiny - Nowa Era
  2. Czy jestem ładna: Quiz i porady
  3. Test trudny Chłopcy z placu broni PDF - nowa era
  4. Test biologia klasa 5 dział 1 - Sprawdź swoją wiedzę!
  5. Biologia dział 4 klasa 5 - sprawdzian online
tagTagi
shareUdostępnij
Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły

0