Biologia tkanki organy roślinne to kluczowy temat w programie nauczania biologii w klasie piątej. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej budowie i funkcjom tkanek oraz organów roślinnych. Dowiesz się, z jakich tkanek zbudowane są rośliny, jakie pełnią funkcje oraz w jaki sposób współpracują ze sobą, tworząc złożone układy – organy roślinne.
Kluczowe wnioski:- Tkanki roślinne dzielą się na twórcze, okrywające, mechaniczne i przewodzące.
- Każda tkanka pełni inną funkcję w roślinie.
- Komórki tworzące tkanki różnią się między sobą kształtem i budową.
- Najważniejsze organy roślin to korzeń, łodyga i liść.
- Organy roślin zbudowane są z różnych tkanek współpracujących ze sobą.
Tkanki roślinne - budowa i funkcje
Tkanki roślinne stanowią podstawowy element budulcowy roślin. Są zbudowane z komórek o podobnych cechach morfologicznych i fizjologicznych, które wspólnie wykonują określone zadania. Tkanki dzielimy na cztery główne typy: twórcze, okrywające, mechaniczne i przewodzące.
Tkanki twórcze odpowiadają za wzrost i rozwój rośliny. Zaliczamy do nich merystemy, które dzielą się i różnicują w inne tkanki. Tkanki okrywające chronią roślinę przed niekorzystnymi warunkami zewnętrznymi i regulują wymianę gazową. Należą do nich epiderma i korkowate peryderma. Tkanki mechaniczne zapewniają sztywność i wytrzymałość łodygi i liści. Są to kolenchyma i sklerenchyma. Tkanki przewodzące odpowiadają za transport substancji w roślinie. Dzielą się na ksylem (wodę i sole mineralne) i floem (związki organiczne).
Różnorodność komórek roślinnych
Choć wszystkie komórki roślin mają tę samą budowę ogólną, to mogą się znacznie różnić kształtem i wielkością, aby jak najlepiej pełnić swoje funkcje. Na przykład komórki przewodzące mają wydłużony kształt, a epidermalne - kanciasty. Niektóre komórki zawierają dodatkowe elementy, jak ściany wtórne czy chloroplasty.
Rodzaje tkanek twórczych roślin
Biologia klasa 5 tkanki i organy roślinne sprawdzian, merystemy, odpowiadają za wzrost roślin na długość i szerokość. Dzielą się mitotycznie i różnicują w pozostałe tkanki. Rozróżniamy merystemy wierzchołkowe, boczne i międzywęźlowe. Te pierwsze znajdują się na końcówkach pędów i korzeni i są odpowiedzialne za wzrost na długość. Merystemy boczne powodują rozrastanie się na szerokość, a międzywęźlowe umożliwiają zwiększanie grubości łodygi i korzenia.
Merystem apikalny, czyli wierzchołkowy, składa się z komórek małych, cienkościennych, bogatych w cytoplazmę. Dzielą się one nieustannie, zapewniając wzrost wydłużeniowy rośliny. Jest on dobrze chroniony przed czynnikami zewnętrznymi. Merystemy boczne powodują rozrastanie się na szerokość łodygi i liści. Z kolei merystemy międzywęźlowe, zlokalizowane pomiędzy wiązkami przewodzącymi, umożliwiają zwiększanie grubości łodygi i korzenia.
Rodzaje tkanek okrywających roślin
Tkanki okrywające, jak sama nazwa wskazuje, okrywają powierzchnię rośliny. Chronią wnętrze przed nadmierną transpiracją, urazami mechanicznymi oraz wnikaniem mikroorganizmów. Biologia klasa 5 tkanki organy roślinne epiderma występuje powszechnie i tworzy zewnętrzną warstwę korzeni, łodyg, liści, kwiatów i owoców. Jej komórki są ściśle do siebie przylegające, a ściany zewnętrzne silnie zgrubiałe. Często pokryte kutykulą.
Korkowate peryderma zastępuje epidermę na starszych częściach rośliny, chroniąc ją przed wysychaniem. Powstaje w wyniku podziału komórek korkotwórczych - fellogenu. Komórki korka martwe, silnie zsuberynizowane i ułożone w warstwy. Między korkiem a tkankami żywymi znajduje się felloderma.
Tkanki przewodzące roślin - ksylem i floem
Jednym z najważniejszych zadań tkanek przewodzących jest transport wody, soli mineralnych i fotoasymilatów w obrębie całej rośliny. Dokonują tego dwie tkanki: ksylem i floem.
Ksylem odpowiada za przewodzenie wody i soli mineralnych. Składa się z martwych komórek - naczyń drzewnych oraz żywych komórek - włókien drzewnych. Naczynia mają postać rur o ścianach zdrętwiałych, umożliwiających swobodny przepływ wody. Włókna drzewne wzmacniają tkankę ksylemu.
Floem transportuje produkty fotosyntezy, czyli związki organiczne, z liści do pozostałych części rośliny. Jego elementy przewodzące to komórki sitowe i komórki towarzyszące. Te pierwsze mają cienkie miejsca - płytki sitowe, przez które przemieszczają się asymilaty. Komórki towarzyszące regulują i wspomagają transport.
Tkanki mechaniczne roślin - kolenchyma i sklerenchyma
Tkanki mechaniczne odpowiadają za sztywność roślin, dzięki czemu łodygi i liście nie ulegają złamaniu czy zgięciu. Wyróżniamy dwie tkanki mechaniczne: kolenchymę i sklerenchymę.
Tkanki mechaniczne są niezwykle istotne dla prawidłowego funkcjonowania roślin. Bez odpowiedniego usztywnienia łodygi i liście ulegałyby złamaniom i deformacjom pod wpływem wiatru czy opadów.
Kolenchyma występuje w młodych częściach rośliny. Jej ściany komórkowe ulegają zgrubieniu jedynie w określonych miejscach, pozostawiając żywe protoplasty. Sklerenchyma natomiast w całości zbudowana jest z martwych komórek o ścianach silnie zgrubiałych i zdrewniałych. Występuje głównie w starszych częściach roślin. Obydwie tkanki wzmacniają roślinę i chronią przed mechanicznym uszkodzeniem.
Podsumowanie
W niniejszym artykule omówiliśmy najważniejsze zagadnienia dotyczące tkanek i organów roślinnych, które pojawiają się w programie nauczania biologii w klasie piątej. Przyjrzeliśmy się budowie i funkcjom czterech podstawowych rodzajów tkanek: twórczych, okrywających, przewodzących i mechanicznych. Poznaliśmy różnice w budowie komórek budujących poszczególne tkanki. Omówione zostały także najważniejsze organy roślin: korzeń, łodyga i liść oraz tkanki, z których się składają. Mamy nadzieję, że Biologia klasa 5 tkanki i organy roślinne dostarczyła czytelnikom cennych informacji przydatnych zarówno podczas nauki, jak i sprawdzianu z tego działu biologii.
Artykuł przedstawia w uporządkowany i przystępny sposób budowę roślin na poziomie tkankowym. Dzięki niemu można dobrze zrozumieć, w jaki sposób poszczególne tkanki i organy współgrają ze sobą, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu roślinnego. Jest to kluczowa wiedza potrzebna do zdania Biologia klasa 5 tkanki i organy roślinne sprawdzian. Treści zawarte w artykule stanowią zatem cenne kompendium wiedzy dla ucznia przygotowującego się do sprawdzianu z tej partii materiału.
Podsumowując, artykuł w sposób wyczerpujący omawia budowę i fizjologię tkanek i organów roślinnych. Dostarcza czytelnikowi usystematyzowanej wiedzy na ten temat, posługując się fachową terminologią biologiczną. Jednocześnie treść przedstawiona jest w sposób przystępny i zrozumiały nawet dla ucznia klasy piątej. Z pewnością pomoże mu solidnie przygotować się do sprawdzianu z tego działu programowego.
Mamy nadzieję, że lektura artykułu będzie pomocna dla wszystkich zainteresowanych poszerzeniem wiedzy na temat budowy i fizjologii roślin. Życzymy powodzenia przy nauce i zdawaniu sprawdzianów z biologii!
Tagi
Udostępnij artykuł
